Polish Hrushevskiana (the Late 19th – Early 20th Century): People and Ideas
2016, 3, No. 3
Publication date
Publishing model
License type
Field
Discipline
Language of publication
Downloads
PDF 858 KB
Number of views:57
Number of downloads:28
Crossref citations:0
Altmetric score:0
Abstract
The article presents the opinions about Mykhailo Hrushevsky’s life and work presented in the Polish historical and journalistic literature of the late 19th and early 20th century. Two periods in the development of Polish Hrushevskiana have been determined. The first one (the second half of the 1890s) is represented by a generally objective and scientific approach – specific research issues were actualised at that time, and a discussion that took place at the time was steered in the direction of finding the most appropriate solutions to the problem. The next one (the beginning of the 20th century) brought about a significant radicalisation of the Ukrainian and Polish national movements, and hence the aggravation of Polish-Ukrainian relations, which was reflected in the nature of the historiographical debates towards their politicisation. The basic characteristics and trends of the Polish Hrushevskiana have been revealed. The total dependence on historiographical assessments of the changed political landscape had been specified. It is concluded that Hrushevsky’s historiographical concepts in Polish historians’ interpretations embodied the conceptual basis of entire Ukrainian Clio. The process of politicisation of the Ukrainian-Polish historiographical debate at the beginning of the 20th century, to the aggravation to which the both parties have contributed, reflected a general tension in the relations between the neighbouring nations on the eve of the Great War. The revival of the dialogue of the previous period and its transformation into a monologue focused entirely on the collecting of national grievances brought about significant difficulties in seeking the international understanding during the war and after the emergence of the Second Polish Republic.
Keywords:
Bibliography
V. Telvak, Drohobychchyna v doslidzhenniakh M.Hrushevskoho [w:] „Drohobytskyi kraieznavchyi zbirnyk”, 1997, vypusk II, s. 160-164.
Tsentralnyi derzhavnyi istorychnyi arkhiv Ukrainy u m. Kyiv, f. 1235, op. 1, spr. 273, ark. 95-96.
M.S. Hrushevskyi, Avtobiohrafiia, 1906 [w:] Velykyi Ukrainets: Materialy z zhyttia ta diialnosti M.S.Hrushevskoho, Veselka, Kyiv 1992, s. 201.
Mykhailo Hrushevskyi, Yak mene sprovadzheno do Lvova [w:] „Dilo”, 1898, ch. 137, s 1.
A. Lewicki, Hruszewskij M. Wstupnyj wykład z dawnioji istoryi Rusy [w:] „Kwartalnik Historyczny”, 1895, s. 565-567.
Sprawozdanie Sekretarza Generalnego z czynności Akademii od maja 1894 roku do maja 1895 roku [w:] „Rocznik Zarządu Akademii Umijętności w Krakowie”, rok 1895, 1895, s. 59.
J. Adamus, Problemy polskiego neoromantyzmu historycznego [w:] „Kwartalnik Historyczny”, 1958, s. 16-36; J. Maternicki, Historiografia polska XX wieku. Część I. Lata 1900-1918, Wrocław-Warszawa-Kraków 1982, s. 59-76.
S. Zdziarski, Zapysky naukowogo Towarystwa imeny Szewczenki, t. 31–32 [w:] „Wisła. Miesięcznik Gieograficzny i Etnograficzny”, r. 1900, tom XIV, s. 794–797; Ek., Zapysky Naukowogo Towarzystwa imeny Szewczenka. Tom XCVIII. R. 1910... [w:] „Świat Słowiański”, rocznik VII, 1911, sierpień–wrzesień, s. 175–178;
J. Leszczyński, Zapysky Naukowogo Towarzystwa imeny Szewczenka. Tom CIII. R. 1911, zeszyt III, tom CIV, roku 1911, zeszyt IV... [w:] „Świat Słowiański”, rocznik VIII, maj, s. 394.
Ks. Chamiec, Źródła do historyi Ukrainy–Rusi, wydawane przez Komissyę archeograficzną Tow. Nauk. Im. Szewczenki. T. I. Lustracye królewszczyzn na ziemiach Halickiej i Przemyskiej z roku 1565–1566. Lwów 1895 [w:] „Biblioteka Warszawska”, 1897, tom II, s. 181–187.
L. Liburska, Aleksandr Brükner jako badacz literatury staroruskiej [w:] „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego”, CCCLXII, prace historycznoliterackie, zesz. 29, 1974, s. 101–117.
A. Brückner, Publikationen der Szewczenko–Gesellschaft [w:] „Archiv für Slavische Filologie”, 1900, zweiundzwanzigster band, s. 293–294. Див. також: A. Brükner, Neuere Arbeiten zur slavischen Volkskunde [w:] „Zeitschrift des Vereins für Volkskunde”, 1902, s. 228–237.
Fr. Rawita-Gawroński, Ustrój państwowo-społeczny Rusi w XI i XII w. W zarysie, Lwów: Jakubowski i Zadurowicz, s. 2-8.
A. Brückner, Dogmat normański [w:] „Kwartalnik Historyczny”, 1906, s. 665.
M. Hrushevskyi , Brückner A. Próbki najnowszej krytyki historycznej (P.H., 1905, S. 24-35) [w:] „Zapysky NTSh”, t. 77, 1907, s. 206.
L. Kolankowski, Kilka uwag o Prof. M.Hruszewskiego Historyi Ukrainy-Rusi, Lwów 1913, 20 s.; Fr. Rawita–Gawroński, Profesor Hruszewskij i jego Historia Ukrainy-Rusi [w:] „Świat Słowiański”, rocznik VII, 1911, maj, s. 337–356; J. Kamiński, Przyczynek do charakterystyki szkoły historycznej prof. Hruszewskiego, Lwów 1910, s. 1–10.
L. Kolankowski, Hruszewski M. Istorija Ukrainy-Rusi, t. IV, V, VI [w:] „Kwartalnik Historyczny”, 1913, s. 350.
Trzy posiedzenia Klubu Słowiańskiego [w:] „Świat Słowiański”, 1908, rocznik IV, styczeń, s. 42–43.
L. Kolankowski, Pomysły i idee ukraińskie Prof. M.Hruszewskiego [w:] „Świat Słowiański”, 1908, rocznik IV, styczeń, s. 19–30.
Fr. Rawita-Gawroński, Profesor Hruszewskij i jego Historia Ukrainy-Rusi [w:] „Świat Słowiański”, 1911, rocznik VII, maj, s. 337–356.
E. Koko, Franciszek Rawita–Gawroński a wczesnośredniowieczna Ruś i jej relacje z Polską. Problemy wybrane [w:] Problemy narodowościowe Europy Środkowo–Wschodniej w XIX i XX wieku. Księga pamiątkowa dla Profesora Przemysława Hausera, Poznań 2002, s. 88–89.
E. Koko, Rusini czy Ukraińcy? Kształtowanie się nowoczesnego narodu ukraińskiego w oglądach Franciszka Rawity-Gawrońskiego [w:] Polacy i sąsiedzi – dystanse i przenikanie kultur, część I. Zbiór studiów pod redakcją Romana Wapińskiego, Gdańsk 2000, s. 31–35.
Fr. Rawita-Gawroński, Kwestya ruska wobec Austryi i Rosyi [w:] „Świat Słowiański”, 1912, rocznik VIII, sierpień–wrzesień, s. 557–578. Див. також: „Świat Słowiański”, 1907, rocznik III, luty, s. 136–141.
A. Szelągowski, Kwestya ruska w świetle historyi, Warszawa 1911, s. 19, 37; Dr. Bohdan Barwińskij, Istorycznyj rozwij imeni ukraińsko–ruskoho narodu. U Lwowi 1909. Nakładem Redakcyi Rusłana [w:] „Ruś”, 1911, rocznik I, zeszyt III, s. 339–340.
T. Korzon, Dzieje wojen i wojskowości w Polsce, tom I, Kraków 1912, s. 63-67; 91; T. Korzon, Dzieje wojen i wojskowości w Polsce, tom II, Kraków 1912, s. 302-303, 312, 354-355.
S. Smolka, Przedmowa. Aleksandr Jabłonowski. Historya Rusi południowej do upadku Rzeczypospolitej Polskiej, W Krakowie 1912, s. XI-XII.
Jan Kamiński, Nowy przyczynek do charakterystyki szkoły historycznej prof. Hruszewskiego [w:] „Słowo Polskie”, 1909, № 587, s. 1–2; № 589, s. 1–3.L. Kulczycki, Ugoda Polsko-Ruska, Lwów 1912, s. 39.
V. Telvak, Polska hrushevskiana kintsia XIX - pochatku XX st.: postati ta idei [w:] "Studia Polsko-Ukraińskie", red. Walentyna Sobol, nr 3, wyd. Zakład Graficzny UW, Warszawa 2016, s. 49-68