Польсько-українські студії

The Cossack colonel Anton Zhdanovych in the light of the diary and correspondence by the Lithuanian Hetman Janusz Radziwiłł

2022, 9, No. 9

Mirosław Nagielski

0000-0003-4873-4313

University of Warsaw (Warsaw, Poland)

DOI

10.31338/2451-2958spu.9.1

Publication date

18.07.2022

Publishing model

open access

License type

CC BY 4.0 Int.

Field

Dziedzina nauk humanistycznych

Discipline

historia

Language of publication

Polish, English, Ukrainian

Downloads

PDF 138 KB

Article

Number of views:81

Number of downloads:68

Crossref citations:0

Altmetric score:0

Abstract

In the article, the author would like to show the achievements by the Cossack colonel Anton Zhdanovych. He belonged to the Cossack Starshyna (military and administrative governing authority) of the period of Bohdan Khmelnytky’s rise to power and was his trusted commander as well as a diplomat, sent in envoys, among others to Turkey and Moscow. Before that, Zhdanovych had served in the Chyhyryn regiment, so he was well known to Khmelnytsky, who trusted him a lot. The source of the research is the diary and correspondence of the Lithuanian Hetman Janusz Radziwiłł. After Bohdan Khmelnytky’s death, Zhdanovych supported the new hetman Ivan Vyhovski in his anti-Moscow activities, participating in the Battle of Konotop against the forces of Aleksey Trubetskoy. With the fall of the founder of the Treaty of Hadiach, Anton Zhdanovych and other supporters of Ivan Vyhovski were removed from power, forbidden to sit on the council and deprived of the right to receive the office. Hence, he disappears from the group of the Cossack Starshyna in a period of the Ruin.

Bibliography

Akty otnosjaszczijesia k istorii Jużnoj i Zapadnoj Rossii, sobrannyje i izdannyje Archieograficzeskoju kommissijeju, pod red. N. Kostomarowa, t. X, Sankt-Petersburg 1879.

Babka R., Kampania ochmatowska 1654–1655, cz. 1 [w:] Studia i Materiały do Historii Wojskowości, t. 43, Białystok 2007; t. 45, Białystok 2008.

Ciesielski T., Od Batohu do Żwańca. Wojna na Ukrainie, Podolu i o Mołdawię 1652–1653, Zabrze 2007.

Dąbrowski J., Pochodzenie społeczne i drogi kariery wyższej starszyzny kozackiej w latach 1648–1657 [w:] „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace historyczne”, z. 101, Kraków 1993.

Domagała M., Biała cerkiew 23–25 IX 1651, Zabrze 2007.

Dzherela z istorii natsionalno-vyzvolnoi viini ukrainskoho narodu 1648–1658 rr., t. IV (1655–1658), oprats. I. Mytsyk, Kyiv 2015.

Dzherela z istorii natsionalno-vyzwolnoi viiny ukrainskoho narodu 1648–1658 rr., t. II (1650–1651), oprats. I. Mytsyk, Kyiv 2013.

Kaczmarczyk J., Bohdan Chmielnicki, Wrocław 1988.

Kersten A., Stefan Czarniecki 1599–1665, Warszawa 1963.

Kochowski W., Lata potopu 1655–1657, oprac. A. Kersten, Warszawa 1966.

Korespondencja Stanisława Rewery Potockiego (1652–1667). Listy hetmańskie rodu Potockich, oprac. P. Kroll, t. II, Warszawa 2019.

Korespondencja wojskowa hetmana Janusza Radziwiłła w latach 1646–1655, cz. 1. Diariusz kancelaryjny 1649–1653, oprac. M. Nagielski, K. Bobiatyński, P. Gawron, K. Kossarzecki, P. Kroll, A. A. Majewski, D. Milewski, Warszawa 2019.

Korespondencja wojskowa hetmana Janusza Radziwiłła w latach 1646–1655; cz. 2. Listy, oprac. jw., Warszawa 2020.

Kotłubaj E., Życie Janusza Radziwiłła, Oświęcim 2016.

Kubala L., Wojna moskiewska r. 1654–1655 [w:] Szkice Historyczne, serya trzecia, Warszawa 1910.

Lipiński W., Stanisław Michał Krzyczewski. Z dziejów walki szlachty ukraińskiej w szeregach powstańczych pod wodzą Bohdana Chmielnickiego, Kraków 1912.

Litterae nuntiorum apostolicorum historiam Ucrainae illustrantes (1550–1850), collegit, paravit, adnotavit editionem-que curavit A.G. Welykyi, t. 8 (1652–1656), Romae 1962–1963.

Majewski W., Krzyczewski Stanisław (Michał) [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XV.

Markowicz M., Najazd Rakoczego na Polskę 1657, Zabrze 2011.

Matwijow M., Koncepcje polityki Janusza Radziwiłła w latach 1648–1655 [w:] Z dziejów i tradycji Srebrnego Wieku. Studia i materiały, pod red. J. Pietrzaka, Wrocław 1990.

Matwijow M., Próba mediacji hetmana litewskiego Janusza Radziwiłła w konfl ikcie polsko-kozackim w latach 1653–1655 [w:] „Wrocławskie Studia Wschodnie”, r. 5, 2001.

Milewski D., Między Moskwą a Szwecją: Jan Leszczyński i Janusz Radziwiłł o stanie państwa i sposobach jego ratowania w latach 1654–1655 [w:] Radziwiłłowie w służbie Marsa, pod red. M. Nagielskiego i K. Żojdzia, Warszawa 2017.

Pernal A. B., Rzeczpospolita Obojga Narodów a Ukraina. Stosunki dyplomatyczne w latach 1648–1659, Kraków 2010.

Pieńkos Z., Wyprawa Janusza Radziwiłła na Kijów w 1651 roku, Zabrze 2016.

Radziwiłł A. S., Pamiętnik o dziejach w Polsce, oprac. A. Przyboś, R. Żelewski, t. 3, Warszawa 1980.

Reiestr Viiska Zaporoskoho 1649 roku, Kyiv 1995.

Sawicki M., Fiasko polityki Jana Kazimierza na Litwie w ostatnich latach przed „potopem” 1654–1655 [w:] Rzeczpospolita państwem wielu narodowości i wyznań. XVI–XVIII wiek, pod red. T. Ciesielskiego i A. Filipczak-Kocur, Warszawa-Opole 2008.

Sawicki M., Stronnictwo dworskie w wielkim Księstwie Litewskim w latach 1648–1655, Opole 2010.

Sushynskyi B., Kozatski vozhdi Ukrainy, Odesa 1998.

Wisner H., Janusz Radziwiłł 1612–1655, Warszawa 2000.