Oryginalny artykuł naukowy
Studia Polsko-Ukraińskie

Образ автора у щоденнику та повістях Тараса Шевченка: еволюція розуміння

2020, 7, Numer 7

Vasyl Pakharenko

0000-0003-4796-2226

DOI

10.32612/uw.23535644.2020.pp.38-58

Data publikacji

23.09.2020

Model publikowania

otwarty dostęp

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

literaturoznawstwo

Język publikacji

ukraiński, angielski, polski

Pliki do pobrania

PDF 142 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:79

Liczba pobrań:19

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

In his article, Vasyl Pakharenko explores the logic of deepening literary interpretations of Taras Shevchenko’s image in the prose of the artist and discovers the differences of this image in poetry and prose. If the lyrical hero of the poetic texts demonstrates a determined, uncompromising nationalism, then the narrator in the diary and short stories is rather a territorial patriot. And yet, he thinks of himself as located in the socio-cultural space of the Russian Empire, expresses critical views on the Koliivshchina, resorts to the Russian language, emphasises Enlightenment values, and demonstrates the masculine type of writing. All this testifies to the deviation from the romantic to the previous, classicist, tradition. That type of prose refinement is caused by the forced compromise of the artist with the empire in the conditions of brutal terror during the exile. There are several interpretations of such a position of an author in literary studies: Shevchenko’s diplomatic attempt to re-educate liberal Russian and Ukrainian intelligentsia (P. Zaitsev), psychological dualism of the “adapted” and “unadapted” personalities of the writer (G. Grabovich), distinctive forms of expression of the holistic image of the author (V. Smilyancka). Each of these positions has its own logic, but is characterised by a certain one-sidedness. The nature of Shevchenko’s compromise becomes clear if we take into account the peculiarities of carnival tactics of the spiritual survival of the artist in the conditions of the world. This is a creation of a kind of author’s mask, a game with stereotypes of the dominant culture and public consciousness.

Bibliografia

Bakhtyn M., Problemy poetyky Dostoevskoho, Sovetskyi pysatel, Moskva 1963.

Boron O. , Spadshchyna Kobzaria Darmohraia: dzherela, typolohiia ta intertekst Shevchenkovykh povistei, Krytyka, Kyiv 2017.

Chukovskyi K., Shevchenko, «Suchasnist», ch. 3, 1992, s. 156–175.

Heizinga Y., Homo ludens, per. z anhl. O. Mokrovolskoho, Osnovy, Kyiv, 1994.

Hrabovych H., Shevchenko yak mifotvorets. Semantyka symvoliv u tvorchosti poeta, Radianskyi pysmennyk, Kyiv 1991.

Jakubowska-Krawczyk K., Parallels to Tyrtaios poetry in Taras Shevchenko’s artistic activity, «Slavia Orientalis», t. LV, nr 4, 2006, s. 573–585.

Jakubowska-Krawczyk K., Romantyczne wartości jako wzór cnót obywatelskich w twórczości T. Szewczenki w kontekście poezji europejskiej, «Naukovyj chasopys Nacional’noho pedahohichnoho uniwersytetu im. M. P. Drahomanova», 2013, s. 75–80.

Jakubowska-Krawczyk K., Poezija Tarasa Shevchenka ta ukraińska kul’tura periody majdanu, [w:] Suchasni doslidżennia ukrajins’koji kul’tury, red. K. Jakubowska- -Krawczyk, P. Olechowska, M. Zambrzycka, Warszawa–Ivanofrankivs’k 2015, s. 185–196.

Kozak S., Prawda jako „sacrum” w twórczości Tarasa Szewczenki, «Studia Polsko-Ukraińskie», red. W. Sobol, t. 1, 2014, s. 23–47.

Kozak S., Vytoky dyskursu poliakiv pro Shevchenka, «Studia Polsko-Ukraińskie», red. W. Sobol, t. 1, 2014, s. 59–93.

Krasytskyi D., Rodovid, «Slovo i chas», nr 5, 1991, s. 86–90.

Literaturoznavcha entsyklopediia: u 2-kh t., t. 1, avtor-uporiadnyk Yu. Kovaliv, Akademiia, Kyiv 2007.

Pliushch L., Vilhotno hoidaietsia zlamana vit…, «Slovo i chas», nr 11, 1991, s. 38–47.

Pliushch L., «Prychynna» i deiaki problemy filosofi i Shevchenka, [w:] Shevchenkiv svit, zb. nauk. pr., red. V. Polishchuk, Vydavnytstvo Cherkaskoho universytetu, Cherkasy 2008, ch. 1, s. 100–115.

Rubchak B., Zhyvopysanyi Shevchenko: («Zhurnal» yak tekst), [w:] Svity Tarasa Shevchenka: zb. st. do 175-richchia z dnia narodzhennia poeta, red. L. Zaleska-Onyshkevych ta in., Niu-Iork 1991.

Shevchenkivska entsyklopediia: v 6 t., t. 1, NAN Ukrainy, Instytut literatury im. T.H. Shevchenka, Kyiv 2012.

Shevchenko T., Povne zibr. tv.: u 12 t., redkol. Zhulynskyi M. (holova) ta in., Naukova dumka, Kyiv 2003, t. 1, 2.

Sobol V., Taras Shevchenko v pol’skych perekladach, «Studia Polsko-Ukraińskie», t. 1, 2014, s. 95–111.

Yavornytskyi D., Istoriia zaporizkykh kozakiv, t. 1, Svit, Lviv 1990.

Zabuzhko O., Shevchenkiv mif Ukrainy. Sproba filosofskoho analizu, Abrys, Kyiv 1997.

Zadesnianskyi R., Apostol ukrainskoi natsionalnoi revoliutsii, Ukr. krytych. dumka, Miunkhen 1969.

Zaitsev P., Prozova tvorchist Shevchenka. Tarasa Shevchenko, Povne vyd. tvoriv: u 14 t., t. 6, Vyd-vo M. Denysiuka, Chikago 1959.

Zhulynskyi M., «Zhyva dusha poetova svjataja…» Shevchenko: duchowne zdijsnennia slova, «Studia Polsko-Ukraińskie», t. 1, Warszawa 2014, s. 49–58.