Атропологія родинної пам’яті і філософія витривалості
2020, 7, Numer 7
Data publikacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Język publikacji
Pliki do pobrania
PDF 525 KB
Liczba wyświetleń:73
Liczba pobrań:21
Cytowania Crossref:0
Wynik Altmetric:0
Abstrakt
The article analyses the manuscript of Philip Orlik’s diary (1672–1742). The Ukrainian hetman was writing it for twelve years, between 1720 and 1732. The author’s focus is Orlik’s autobiography. It is a very important part of the diary and is related to the exile period of his life. The diarist had given that chapter a separate title – “Pro memoria. Na cześć i chwałę Bogu w Trojcy Świętej jedynemu Amen” [“Pro Memoria. For the Glory of God in Holy Trinity United Amen”]. The purpose of the article is to investigate the anthropology of family memory in the diary as a pledge of the author’s endurance. Orlik perceived the diary as an interlocutor, so there is a peculiar, emotionally sensitive link between the diary and the diarist. The diary is characterised by persuasiveness. In order to illustrate it, the author of the article provides quotations from the diary without translation. The original language of Orlik’s manuscript is the Old Polish language inlaid with Latin. The diarist had put down into the diary copies of the most important letters. He wrote the letters in French and Latin. The Polish language was used exclusively in his correspondence with King Stanislav. The author analyses the autobiographical note in the context of the diary genre, defining it as a model of baroque autobiography that resonates throughout the text of the diary.
Bibliografia
Antropologia pamięci. Zagadnienia i wybór tekstów, oprac. R. Chymkowski, P. Dobrosielski, P. Majewski, M. Napiórkowski, P. Rodak, R. Sulima, wstęp i red. P. Majewski, M. Napiórkowski, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2018.
Bauman R., Sztuka słowa jako performance, [w:] Antropologia twórczości słownej. Zagadnienia i wybór tekstów, oprac. K. Hagmajer-Kwiatek, A. Karpowicz, J. Kowalska-Leder, wstęp i red. A. Karpowicz, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2012, s. 105–111.
Curtius E.R., Literatura europejska i łacińskie średniowiecze, tłum. i oprac. A. Borowski, Universitas, Kraków 1997.
Instrukcja wydawnicza dla źródeł historycznych od XVI do połowy XIX wieku, red. K. Lepszy, Ossolineum, Wrocław 1953.
Jakubowska-Krawczyk K., Dzienniki czasu rewolucji godności, «Slavia Orientalis», t. LXVI, nr 3, 2017, s. 495–504.
Krupnyckyi B., Hetman Pylyp Orlyk (1672–1742). Ohlad joho politycznoi dijalnosti, Ukraiński Naukowy Instytut, Warszawa 1937.
Krupnytskyi B., Hetman Pylyp Orlyk, Vydavnytstwo «Dnipro», Kyiv 1991.
Nasiłowska A., Angielskie, francuskie i polskie tradycje biografistyki. Wprowadzenie do tematu, «Teksty Drugie», nr 1, 2019, s. 41–60.
Orlyk P., Diariusz podoroznij jakyj w imja Troici najswiatiszoi rozpoczatyj w roku 1720 zowtnia dnia 10, «Tempora», Kyiv 2013, t. 2–3.
Rodak P., Pismo, książka, lektura. Rozmowy: Le Goff , Chartie, Hébrard, Fabre, Lejeune, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2009.
Rodak P., Dziennik osobisty jako praktyka piśmienna: działanie, materialność, tekst, [w:] Antropologia pisma. Od teorii do praktyki, red. P. Artières, P. Rodak, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2010, s. 175–192.
Rodak P., Pysmo, knyzhka, lektura. Rozmovy, peredmova K. Pomian, pereklad ukrainskoiu O. Herasym, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2016.
Sobol V., Frahment dyplomatii batka i syna Оrlykiv, [w:] Symbolаe in honorem Stefan Kozak, wydawnictwo «Tyrsa», Warszawa 2007, s. 111–121.
Sobol V., Shtrykhy do postati Pylypa Orlyka (na pidstavi yoho diаriusha), [w:] Pylyp Orlyk. Zhyttia, polityka, teksty. Маterialy Mizhnarodnoi nаukovoi kоnferencii «Ad fontes» do 300-richchia Benderskoi konstytutsii 1710 roku, Vydavnytstvo «NaUKMA», Kyiv 2011, s. 61–74.
Sobol W., Piękno listów miłosnych staropolskich i staroukraińskich (Jana Sobieskiego i Filipa Orlika), [w:] Epistolografia w dawnej Rzeczypospolitej, t. 6: Stulecia XVI–XIX. Nowa perspektywa historyczna i językowa, red. P. Borek, M. Olma, Collegium Columbinum, Kraków 2015, s. 121–128.
Sobol W., Dyskurs życia prywatnego w „Diariuszu podróżnym” Filipa Orlika (ujęcie komparatystyczne), [w:] Memuarystyka w dawnej Polsce, red. P. Borek, D. Chemperek, A. Nowicka-Struska, Collegium Columbinum, Kraków 2016, s. 161–167.
Inne artykuły z tego numeru
21.07.2026
Female Images in European Baroque Poetry (Based on the Verses of Ivan Velychkovsky, Danylo Bratkovsky, Robert Herrick, and Andrew Marvell)
Svitlana Boiko
21.07.2026
Образ автора у щоденнику та повістях Тараса Шевченка: еволюція розуміння
Vasyl Pakharenko
21.07.2026
Filozofia życia i przetrwania Łesi Ukrainki. Uwagi na materiale literatury dokumentu osobistego pisarki
Marta Kaczmarczyk

